Varis nedir, nasıl oluşur ve nasıl geçer

Varis bacaklarda görüntü bozukluğu ve ödem oluşumuyla, şiddetli ağrılara, kramplara ve geçmeyen yaralara neden olur. Varis, genellikle bayanların yaşam kalitesini bozar. Etek, ince çorap ve mayo giyemeyen bayanlar psikolojik olarak da etkilenirler.

Varis nedir 

Toplardamarların büyümesi ve şişmesine varis denir. Kanı kalbe geri taşıyan toplar damarlardaki, kanın tek yönde gitmesini sağlayan kapaklar görevini yerine getiremediği zaman damarlarda kan birikmesi sonucu varis oluşur.

Neden olur

Başlıca nedenleri damarlardaki tıkanıklıklar ve yüksek basınçtır. Tıkanıklık ve basınca neden olan ayakta fazla durmak, şişmanlık, kan damarlarındaki kapakların düzensiz çalışması, jartiyer gibi sıkı ve sağlıksız giysiler, hamilelik başlıca varis nedenleri olarak sayılabilir. Çoğunlukla en çok basınca maruz kalan bacağın alt kısımlarında görülür. Genetik yatkınlık da varisin nedenleri arasındadır.
Varis, vücudun özellikle de bacakların toplardamar sisteminin iyi çalışmaması sonucu ortaya çıkar.
Bacaklardaki toplardamarlar hem derinden, hem de yüzeyden geçerler. İşte bu yüzeyden geçen toplardamarların görünür hale gelmesiyle mavi-mor renkli varis damarları oluşur. Her toplardamarın içinde kanın yalnız tek yönlü, aşağıdan yukarı yani kalbe doğru akmasını sağlayan kapakçıklar vardır. Ayağa kalkıldığı zaman o kapakçıklar kapanıp kanın geriye kaçmasına engel olur. Bu kapakçıklar iyi çalışmadığı zaman kişi ayağa kalktığında kan, bacaklarına geri döner ve buradaki damarların basıncını artırır. Basıncı artan damar da genişleyip, dışarıdan görünür hale gelir.
Ailesinde varis olan kişilerin, mutlaka kalp damar cerrahına görünmelerinde yarar var. Variste yapılacak erken teşhis, ‘istenmeyen ülser lezyonları’ denilen kronik venöz yetmezliklerinin oluşumunu önlemiş olur.
Varis fazla ayakta kalma, gebelik, aşırı kilo, bacaklarda önceden geçirilmiş herhangi bir damar iltihabı, doğum, aşırı sıcaklara maruz kalınması, sigara ve alkol, uzun süreli seyahat etmek, uzun süreli oturmak, sıkı pantolan ve çorap giyinmek ve spor yapılmaması durumunda ortaya çıkmakta. Varis bacaklarda görüntü bozukluğu ve ödem oluşumuyla, şiddetli ağrılara, kramplara ve geçmeyen yaralara neden olur. Varis, genellikle bayanların yaşam kalitesini bozar. Etek, ince çorap ve mayo giyemeyen bayanlar psikolojik olarak da etkilenirler.
Varis, erken teşhis durumunda genellikle ilaç tedavisi, ilerlemiş durumlarda ise cerrahi tedavi seçenekleri bulunan bir hastalık. Yeni başlamış varisler, iğne tedavisi ile de tedavi edilebilirler. Variste hastaya hangi tür tedavinin uygulanacağına, sadece kalp-damar cerrahı karar verebilir. Tedavi edilmemesi halinde bacaklarda yarattığı görüntü bozukluklarıyla yaşam kalitelerinin bozulmasına neden olur. Varis hastalarında yürüme, bisiklete binme ve yüzme gibi sporlar tedavide müsbet rol oynuyor.

Tedavisi nasıl yapılır

Tedavisi için; damarlardaki biriken kanın enjektörle alınması, sülük kullanmak gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır.Tedavi doktor gözetiminde yapılmalıdır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışmayı ihmal etmeyininiz. Varis çorabı ise varisi tedavi etmese de varis oluşumunu azaltmak için kullanılan yöntemlerden birisidir. Ailesinde varis bulunan ya da yukarıda belirtilen risk faktörlerini taşıyan kişilerin en azından koruyucu düzeyde, düşük basınçlı varis çorabını günlük yaşamlarında kullanmaları tavsiye edilir. (Sabah yataktan kalkmadan, ayaklar yukarı kaldırılarak dinlendirilmeli ve bu konumdayken çoraplar giyilmeli. Ancak yatarken çıkarılmalı.) Varis tedavisinde çok değişik yöntemler bulunuyor. Artık yara oluşmuş olgularda tedavi çok karmaşıktır. Hangi yöntem uygulanırsa uygulansın, özellikle ailesel yatkınlık olan hastalarda yeniden varis oluşumu görülebilir. Son yıllarda lazer yöntemi ile varis tedavisinde büyük gelişmeler kaydediliyor.

Belirtileri nelerdir

Belirtileri, deri yüzeyindeki damarlar eğri, büğrü olup şişerler. Deri rengini kaybeder. Akşam saatlerinde de ayak bilekleri şişebilir. Banyodan sonra, aybaşı halinde, sıcak havalarda veya uzun süre ayakta kaldıktan sonra, yorgunluk, bacaklarda ağrı, karıncalanma ve dolgunluk hissedilir.

Varis'den kurtulmanın yolları

Balık, taze sebze ve meyve içeren gıdalar ile dengeli şekilde beslenilmelidir. Dengeli beslenme, günümüzde hemen her hastalığın önlenmesinde etkili bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Taze lifli sebze ve meyvelerin tüketilmesi sayesinde daha az oranda kabız kalınmakta ve buna bağlı olarak toplardamarlar daha seyrek olarak deforme olmaktadır.
Kiraz, böğürtlen gibi meyveler bolca tüketilmelidir. Her iki meyve, sadece yakınmaların azalmasını sağlamakla kalmaz, hastalığın önlenmesi konusunda da etkilidir. İçerdikleri antioksidan maddeler sayesinde, toplardamar yapısal olarak oksidan maddelerin zararlı etkilerine karşı daha dirençli olmaktadır.
Ayrıca zencefil, soğan ve sarımsak tüketilmesi de varis tedavisinde faydalıdır.
Ağırlıklı olarak lifli gıdaların tüketilmesi; bağırsakların temiz olması ve kabızlığın önlenmesi açısından etkilidir. Kabız kalınması durumunda, varis gelişimi toplardamarlara binen yük nedeniyle hızlanmaktadır.
Şeker, dondurma, kızarmış gıdalar, cips, tütün, tuz ve alkolün aşırı tüketiminden uzak durulmalı. Bu tür lif içeriği düşük gıdaların aşırı olarak tüketilmesine bağlı olarak, kabızlığın gözlenme oranı daha yüksektir.
Günlük olarak egzersiz yapılmalı. Yürüme, yüzme ve bisiklete binme özellikle dolaşımın sağlıklı olması açısından faydalı egzersizlerdendir. Bu egzersizler, bacaklarda, baldır kas pompasının dinamik olarak çalışmasını sağlarlar.
Yaşınıza ve boyunuza uygun vücut ağırlığına sahip olmaya özen gösterin. Obezite veya aşırı kilo alma durumlarında, bacaklarda toplardamar sistemine binen yük artar. Buna bağlı olarak, daha kolay bir şekilde varis gelişir.
Dar giysilerden uzak durun. Bu tür giysiler, sağlıklı dolaşıma engel olmaktadır. Özellikle, bel bölgesinde yaptığı bası nedeniyle dar kemer ve dar pantolon kullanımından özellikle sakınmakta fayda var.
Günde en az bir defa, her iki bacağınızı kalp seviyenizin üzerine çıkarıp, 20 dakika süre ile ayaklarınızı dinlendiriniz. Bu sayede, yer çekimi nedeniyle bacak toplardamarlarında oluşan kan birikmesi engellenmiş olur.
Uzun süre ayakta sabit olarak veya oturma pozisyonunda kalmayın. Bacak-bacak üstüne atma pozisyonundan uzak durun. Bacak toplardamarlarınıza yük bindireceğinden ağır eşya kaldırmayın. Tüm sayılan bu durumlarda, bacak baldır kas pompası yeterli olarak çalışmamaktadır.
Eğer masa başı bir işiniz varsa, uzun süre oturmamaya ve belli aralıklarda ayağa kalkıp dolaşmaya özen gösterin. Benzer şekilde, çalışma pozisyonunda bacaklarınızı gerip – gevşeterek, baş parmaklarınızı oynatarak, sağlıklı olarak bacak dolaşımınıza katkıda bulunursunuz.
Televizyon seyrederken veya kitap okurken, bacaklarınızı yukarı kaldırın, dolaşıma katkıda bulunun.
Genişlemiş varisli damarlarınızı kaşımayın. Unutmayın ki, incelmiş olan cilt nedeniyle enfeksiyon gelişme riski oldukça yüksektir. Özellikle uzun süredir varisi bulunan hastalarda dolaşıma yardımcı olmak kadar, cilt bakımına da önem vermek gerekir.
Aralıklı olarak bacaklarınıza soğuk duşla masaj yapın. Bu, sağlıklı dolaşım için etkili ve gereklidir. Genellikle varis gelişen toplardamarlar, yüzeyel damarlar olup, artmış ısı değişikliklerinden olumsuz olarak kolayca etkilenmektedir.
Her banyo sonrasında, bacaklarınıza yumuşatıcı krem sürerek, hem cildin beslenmesini sağlayın hem de sağlıklı dolaşımı masaj yolu ile sağlayın. İlerlemiş ve uzun süredir varisi mevcut olan hastalarda, bacaklarda toplardamara komşu cilt seviyesinde bir incelme ve buna bağlı olarak enfeksiyona yatkınlık mevcuttur.

Hiç yorum yok