Yıldız Nedir,Büyüklüğüne ve Parlaklığına Göre Yıldızlar

Bu Konumuzda Yıldız Nedir,Büyüklüğüne ve Parlaklığına Göre Yıldızlar Hakkında Bilgiler Verilmektedir.
Yıldız Nedir:Yıldız, ağırlıklı olarak hidrojen ve helyumdan oluşan,yoğun ve karanlık uzayda ışık saçan gökyüzünde bir nokta olarak görünen plazma küresi. Bir araya toplanan yıldızların oluşturduğu gökadalar gözlemlenebilir evrenin hâkimidir. Dünya'dan çıplak gözle görülebilen yaklaşık 6 bin dolayında yıldız vardır ve Dünya'ya en yakın yıldız, aynı zamanda Dünya üzerindeki yaşamın kaynağı da olan Güneş'tir.
Gün ışığı dâhil olmak üzere Dünya üzerindeki enerjinin çoğunun kaynağı Güneş'tir. Diğer yıldızlar, Güneş’in ışığı altında kalmadıkları zaman yani geceleri gökyüzünde görünürler. Yıldızların parlamasının nedeni çekirdeklerinde meydana gelen çekirdek kaynaşması (füzyon) tepkimelerinde açığa çıkan enerjinin yıldızın içinden geçtikten sonra dış uzaya ışınım (radyasyon) ile yayılmasıdır.
Gökbilimciler bir yıldızın tayfını, parlaklığını ve uzaydaki hareketini gözlemleyerek o yıldızın kütlesi, yaşı, kimyasal bileşimi ve bunun gibi birçok özelliğini belirleyebilirler. Bir yıldızın toplam kütlesi, yıldızın gelişiminin ve sonunun ana belirleyicisidir. Bir yıldızın gelişim süreci içinde bulunduğu aşamaya göre çapı, dönüşü, hareketi ve sıcaklığı belirlenir. Sıcaklık ve parlaklık durumuna göre işaretlendikleri Hertzsprung-Russell diyagramı (H-R diyagramı), yıldızların güncel yaşını ve gelişim, sürecindeki aşamasını belirlemek için kullanılır.
Yıldız gelişiminin ilk halkası, hidrojen, bir miktar helyum ve çok az miktarda daha ağır öğelerden oluşan ve içe doğru çökmeye başlayan bir madde bulutudur. Yıldız çekirdeği yeteri kadar yoğunlaştıktan sonra içinde bulunan hidrojenin bir kısmı sürekli olarak çekirdek kaynaşması tepkimesiyle helyuma çevrilir. Yıldızın geri kalan kısmı, açığa çıkan erkeyi, ışınım ve ısıyayım (konveksiyon) birleşimiyle çekirdekten uzağa taşır. Bu süreçler yıldızın kendi içine doğru çökmesini engeller ve erke, yıldız yüzeyinde bir yıldız rüzgârı yaratarak dış uzaya doğru ışınım yoluyla yayılır.
Çekirdekteki hidrojen yakıtı bittikten sonra, en azından Güneş'in kütlesinin beşte ikisi kadar bir kütleye sahip olan yıldız genişleyerek, daha ağır olan öğeler çekirdekte ya da çekirdeğin etrafında kabuk hâlinde kaynaşarak kırmızı dev hâline gelir. Daha sonra maddenin bir kısmı yıldızlararası ortama salınarak, ağır öğelerin daha yoğun olacağı yeni bir yıldız nesli yaratacak şekle dönüşür.
İki ya da daha fazla yıldızdan oluşan sistemlerde birbirine kütleçekim gücüyle bağlanmış ve genellikle birbirinin çevresinde düzenli yörüngelerde dönen yıldızlar bulunur. Birbirine çok yakın bir yörünge izleyen yıldızların kütleçekimgücü ile etkileşimlerinin evrimsel gelişimlerinde önemli etkisi vardır.
Büyüklüğüne ve Parlaklığına Göre Yıldızlar
İçinde Güneşimizin de bulunduğu ısı ve ışık yayan cisimlere “yıldız” denir. Tabi ki her yıldız aynı boyuta ve parlaklığa sahip değildir. Örneğin, Güneşimiz orta boyutlu bir yıldızdır. Fakat bazı yıldızlarla karşılaştırıldığında boyut ve parlaklık olarak gerçekten sönük kalır.Şöyle ki, Güneşimiz bilinen en büyük yıldız olan ‘’ NML CYGNİ ‘’’e göre yaklaşık olarak 1650 kat daha küçüktür.
Bu yıldız o kadar büyüktür ki; güneşimiz yerine o olsaydı, büyüklüğüyle Güneş’in yörüngesini çevreleyebilirdi. Güneş’ten büyük olan birçok yıldız vardır. Bunlardan bilinenlerini paylaşalım. Öncelikle, Güneş’ten büyük olan Sirius ile başlayalım. Bu yıldız aynı zamanda Güneş’ten sonraki en parlak yıldızdır. Güneş’in parlak olmasının sebebi tamamen yakın olmasıyla alakalıdır. Aynı zamanda Sirius’’un parlak görünme sebebi de budur. Sirius, Güneş sistemine yakınlık olarak 7. sıradadır ve – 1,46 Kadir’’e sahiptir ( Kadir; cisimlerin parlaklık dereceleri için kullanılan bir birimdir ve kadiri düşük olan cismin parlaklığı artar). Güneş ise -26,74 Kadir parlaklıktadır. Sirius’tan sonra büyüklük olarak Pollux gelir. 34 ışık yılı ( 1 ışık yılı: 9,5 trilyon km ) uzaklıkta olan Pollux, İkizler Takımyıldızı arasında bulunan bir yıldızdır ve parlaklığı + 1,15 kadirdir. Pollux aynı zamanda takımyıldızı içerisindeki en parlak yıldızdır. Pollux’tan daha büyük olan Arcturus , 37 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır ve çapı yaklaşık 20 Güneş çapına eşittir. -0,04 Görünür Kadiri ile parlaklık olarak 3. sırayı almaktadır.
Arcturus’tan sonra büyüklük olarak Aldebaran gelir ve yaklaşık olarak 44 Güneş çapındadır. 65 ışık yıldızı uzaklıkta bulunan bu yıldız yakıtını tüketmiş bir kızıl devdir. 0,87 Kadirlik parlaklığa sahip olan oldukça parlak bir yıldızdır.Sonraki yıldızımız ise Rigel’’dır. Yaklaşık 50 Güneş çapında olan bu yıldız, Güneş’ten 57.000 kat daha parlaktır. Yaklaşık olarak 1000 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu yıldız mavi-beyaz ışık yayan bir devdir ve + 0,18 Kadirlik parlaklığa sahiptir. Antares, bu kızıl dev Dünyamızdan 600 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır ve + 1,06 Kadirlik parlaklığıyla en parlak 17. yıldızdır. Bu yıldız o kadar büyüktür ki, çapı yaklaşık olarak 530 Güneş çapına eşittir.
Bilim adamları bu yıldızın çapını 3 astronomik birimden fazla olarak hesaplamışlardır ( 1 astronomik birim: Güneş ile Dünya arasındaki mesafedir ki bu da 150 milyon km’dir). Bu yıldızdan sonra ise, “Betelgeuse” gelir. Dünya’dan 600 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu yıldız, kırmızı bir devdir.+0,45 Kadirlik parlaklığı ile bilinen en parlak 11. yıldızdır. Yaklaşık olarak 800 Güneş çapı genişliğinde bir çapa sahiptir.
Mu Cephei, bu yıldız tam anlamıyla gerçek bir devdir. Çapı 1200 Güneş çapına eşittir. Böyle bir yıldıza sıklıkla rastlayamazsınız. VV Cephei bilinen en büyük yıldızdır ve yaklaşık 1900 Güneş çapı genişliğinde çapı vardır. Hiperdev olan bu yıldız 2400 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Bilinen en büyük 3. yıldızdır. VY Canis Majoris, yaklaşık 2100 Güneş çapı genişliğindeki çağı ile bilinen en büyük 2. Yıldızdır. Yaklaşık olarak 3800 ışık yılı uzaklıkta olan bu yıldız. Kırmızı hiperdev’dir. Aynı zamanda gökyüzündeki en parlak yıldızlardandır.
Not: Yazımızın başında en parlak yıldız olarak Sirius’u söylemiştik. Fakat Sirius’u en parlak yapan en büyük etken yakın olmasıdır. Aslında bilinen en parlak yıldız Pistol (tabanca) yıldızıdır. Bu yıldız yaklaşık olarak 25.000 ışık yılı uzaktadır ve galaksimizin merkezine oldukça yakındır. Aynı zamanda bir nebula’nın içerisinde bulunmaktadır. Bu yüzden görüntüleme cihazlarıyla dahi görüntülenememekte’dir. Kızıl ötesi ışınları algılayabilen bir cihaz sayesinde bu yıldızın en parlak yıldız olduğunu anlayabiliyoruz.
Boyutlarına Göre Yıldız Sıralaması:

1- NML CYGNİ 2-VY Canis Majoris 3- VV Cephei 4- Mu Cephei
5- Betelgeuse 6- Antares 7- Antares 8-Rigel
9- Aldebaran 10- Arcturus
Parlaklıklarına Göre Yıldız Sıralaması:
1- Pistol ( Tabanca ) 2- Sirius 3- Canopus 4- Rigil Kentaurus
5- Arcturus 6- Vega 7- Capella 8- Rigel
9- Procyon 10- Archernar
İyi Günler Dileğiyle Lütfen Yorum Eklemeyi Unutmayınız Fikirlerinizi Bizimle Paylaşınız Saygılar Bilgi Dünyası.

Hiç yorum yok